Vitamin C có thực sự giúp phòng ngừa cảm cúm tốt nhất?

Niềm tin tuyệt đối vào việc "uống Vitamin C để phòng cúm" đã ăn sâu vào tiềm thức của chúng ta từ thời ông bà, cha mẹ. Truyền thông hằng ngày vẫn ca tụng Vitamin C như một vị vua không vương miện trong làng tăng cường sức đề kháng.

Nhưng đứng dưới góc độ dược học lâm sàng và các nghiên cứu y khoa hiện đại, sự thật lại trần trụi và phũ phàng hơn thế rất nhiều. Vitamin C cực kỳ tốt, nhưng nó có thực sự giúp bạn miễn nhiễm với virus cảm cúm như lời đồn? Hay chúng ta đang thần thánh hóa một hoạt chất bình dân và vô tình tàn phá đôi thận của mình vì lạm dụng?

Cùng tôi lật tẩy "cú lừa" ngọt ngào này dựa trên những bằng chứng khoa học không thể chối cãi dưới đây.

1. Sự thật lịch sử đằng sau "Huyền thoại" mang tên Vitamin C

Trước khi đi vào cơ chế sinh học, bạn cần biết huyền thoại này bắt nguồn từ đâu. Vào những năm 1970, Linus Pauling – một nhà hóa học thiên tài từng đạt hai giải Nobel – đã xuất bản một cuốn sách tuyên bố rằng: Uống Vitamin C liều cao (lên tới 3.000mg/ngày) có thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh cảm cúm thông thường.

Chính uy tín khổng lồ của Linus Pauling đã tạo nên một cơn sốt Vitamin C trên toàn cầu suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, các nhà khoa học thời đó và cả sau này đã tiến hành hàng trăm cuộc thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn để chứng minh luận điểm của Pauling. Kết quả là gì? Họ không tìm thấy bất kỳ bằng chứng thuyết phục nào cho thấy Vitamin C liều cao có khả năng ngăn ngừa bệnh cảm cúm ở người bình thường. Nói một cách ngắn gọn: Việc bạn uống Vitamin C hằng ngày không giúp bạn giảm đi tần suất bị virus cúm tấn công. Nếu xung quanh bạn mọi người đang hắt hơi, và virus đã bay vào niêm mạc mũi của bạn, có uống bao nhiêu viên C sủi thì bạn vẫn... dính cúm như thường!

2. Dưới góc kính hiển vi: Vitamin C làm gì khi bạn đổ bệnh?

Nói như vậy không có nghĩa là Vitamin C vô dụng. Y học hiện đại khẳng định Vitamin C hoạt động như một vi chất hỗ trợ chứ không phải một "lá chắn" ngăn chặn virus.

Hãy tưởng tượng hệ miễn dịch của bạn là một quân đội. Các tế bào bạch cầu (đặc biệt là tế bào T và đại thực bào) là những chiến binh ra trận tiêu diệt virus cúm. Vitamin C chính là "lương thực" chất lượng cao giúp các chiến binh này hoạt động bền bỉ hơn, tăng khả năng chuyển động hóa hướng động đến ổ viêm và bảo vệ chính các tế bào miễn dịch không bị phá hủy bởi các gốc tự do sinh ra trong quá trình giao tranh.

Một tổng hợp từ 29 nghiên cứu lâm sàng trên hơn 11.000 người đã chỉ ra rằng:

• Uống Vitamin C đều đặn hằng ngày không giúp bạn phòng ngừa cảm cúm.

• Nhưng nếu bạn đã bị cúm, Vitamin C giúp giảm khoảng 8% - 14% thời gian chịu đựng bệnh và giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Nghĩa là thay vì nằm bẹp giường 7 ngày, bạn có thể đứng dậy đi làm sau 5 - 6 ngày, cơn ho và sổ mũi cũng nhẹ nhàng hơn.