Thoái Hóa Khớp Gối: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Giải Pháp Điều Trị Không Phẫu Thuật

Thoái hóa khớp gối không còn là căn bệnh của riêng người già. Trong những năm gần đây, tỷ lệ người trẻ văn phòng, người thừa cân hay dân chơi thể thao bị mòn sụn khớp gối đang tăng lên một cách đáng báo động. Tin vui là, không phải cứ thoái hóa là phải lên bàn mổ thay khớp. Nếu phát hiện sớm, có rất nhiều giải pháp bảo tồn giúp bạn giữ lại khớp gối tự nhiên mà không cần đến dao kéo.

1. Thoái hóa khớp gối thực chất là gì?

Để dễ hình dung, bạn hãy tưởng tượng khớp gối giống như một bộ giảm xóc của xe máy. Giữa hai đầu xương đùi và xương chày được lót bằng một lớp "đệm" cực kỳ êm ái, đó là sụn khớp, kèm theo một chút dịch khớp để bôi trơn.

Theo thời gian, do quá trình lão hóa hoặc áp lực quá tải, lớp sụn này bị bào mòn, mỏng dần, thậm chí nứt nẻ để lộ ra phần xương dưới sụn. Khi bạn vận động, hai đầu xương không còn lớp đệm sẽ cọ xát trực tiếp vào nhau, gây ra tình trạng viêm, sưng tấy và đau đớn. Đó chính là bản chất của thoái hóa khớp gối.

2. Thủ phạm nào đang "âm thầm" bào mòn đầu gối của bạn?

Không phải tự nhiên mà khớp gối bị hỏng. Có những nguyên nhân bất khả kháng, nhưng cũng có những thói quen tai hại mà chúng ta đang làm hằng ngày:

• Tuổi tác (Lão hóa tự nhiên): Đây là quy luật của tạo hóa. Càng lớn tuổi, cơ thể càng giảm sản xuất collagen và các chất nền nuôi sụn, khiến sụn khớp tự khô và mòn đi.

• Thừa cân, béo phì: Khớp gối là nơi gánh toàn bộ trọng lượng cơ thể. Khi bạn thừa 1 kg, áp lực lên đầu gối khi đi bộ sẽ tăng gấp 3 - 4 lần. Hãy tưởng tượng khớp gối của bạn phải cõng một bao tải nặng chạy ngược xuôi mỗi ngày, nó sẽ nhanh hỏng đến mức nào!

• Thói quen sinh hoạt sai lầm: Ngồi xổm, quỳ gối, xếp bằng (bán già, kiết già) hay đi giày cao gót liên tục chính là những hành động "bức tử" khớp gối nhanh nhất.

• Chấn thương thể thao không dứt điểm: Những cú ngã, lật sơ sẩy khi đá bóng, chạy bộ làm tổn thương dây chằng hoặc rách sụn chêm nếu không được điều trị triệt để sẽ để lại di chứng thoái hóa thứ phát sau này.

3. 4 Giai đoạn triệu chứng: Đừng đợi đến khi "chân đi chữ bát" mới lo

Thoái hóa khớp gối là một tiến trình chậm rãi. Hãy đối chiếu xem bạn đang ở giai đoạn nào dưới đây:

• Giai đoạn 1 (Mơ hồ): Hầu như không đau. Thỉnh thoảng chỉ thấy hơi mỏi đầu gối khi đi cầu thang hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột.

• Giai đoạn 2 (Bắt đầu nghe tiếng động): Khớp gối bắt đầu phát ra tiếng "lục cục" khi co duỗi. Sáng ngủ dậy thấy khớp hơi cứng, mất vài phút vận động nhẹ mới bình thường trở lại.

• Giai đoạn 3 (Đau rõ rệt): Cơn đau xuất hiện dày đặc hơn khi đi lại, đứng lên ngồi xuống cực kỳ thốn. Bao hoạt dịch có thể bị viêm gây sưng đầu gối (tràn dịch khớp gối).

• Giai đoạn 4 (Biến dạng): Lớp sụn hầu như biến mất hoàn toàn, gai xương mọc lởm chởm. Chân bắt đầu bị vòng kiềng (chân chữ O hoặc chữ X), người bệnh đi lại vô cùng khó khăn, thậm chí có nguy cơ tàn phế.